| ahousekeeper ( @ 2006-12-05 02:22:00 |
| Current mood: | accomplished |
| Entry tags: | folklore, songs for children, детские песенки, фольклор, բանահյուսություն, մանկական երգեր |
Արեւ, արեւ, ե´կ, ե´կ...
Երեւի թե այնպիսի հայ երեխա չկա, որի տատիկ-պապիկները իրեն երգած չլինեն.
Արեւ, արեւ, ե´կ, ե´կ,
Զիզի քարին վեր եկ,
Սեւ-սեւ ամպեր, հեռացե´ք,
Արեւին ճամփա տվեք։
Պարզվում է, որ այս պարզունակ մանկական երգը բազմաթիվ տարբերակներ ունի, որոնց գոյության մասին, համոզված եմ, շատերը չեն էլ լսել։
Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի 1970 թ. «Հայ ժողովրդական օրորոցային եւ մանկական երգեր» ժողովածույում կա այս երգի 16(!) տարբերակ՝ մեր (ավելի շուտ իմ շրջապատի) իմացած ու վերը բերված տարբերակից շատ ավելի հարուստ։ Ահա դրանցից մի քանիսը.
Արև´, արև´, ե´կ, ե´կ,
Զիզի քարին վեր եկ,
Հորն ընկնեմ, ձորն ընկնեմ,
Կարմրազիզիկ դուրս ընկնեմ.
Քու խեր, քու մեր եկել ա,
Թուր ու թվանք բերել ա,
Գոմշու ոտին տվել ա,
Դռան տակին հորել ա,
Մուկն եկել ա հանել ա,
Կատուն ետնեն վազել ա։
(Դարալագյազ - նույնիսկ պատկերացում չունեմ, թե դա որտեղ է)
* * *
Արև´, արև´, դուրս ելիր,
Քո հայրն ու մայրն էկեր են,
Ոսկի դանակ բերիր են,
Կոռ քարի տակ հորիր են,
Գոմեշն էկեր գտեր է,
Տերտերն էկեր օրհներ է,
Ժամհարն էկեր հանիր է,
Տարեր տրեր Խաչկանց տուն,
Խաչ գավազան վեր գլխուն։
(Վան)
* * *
Արև´, արև´, դո´ւս, դո´ւս,
Քեզի պերինք աչքի լուս,
Քու քուրիգտ լուսնինգան,
Պերից չամիչ մեգ աման,
Ամբը էգավ, մութ արավ,
Չամիչը աչքէս գորավ.
Պաց էրէստ, արեգակ,
Ավուճ չամիչ քեզ գուդանք։
Օ՜խ, արևին խափեցինք,
Ամպին տակեն հանեցինք։
(Դոնի-Ռոստով)